واژه انتخابات گرچه مفهومی دمکراتیک دارد ولی مضمون آن در جوامع مختلف تفاوت کیفی با هم دارند. کافی است طیف کشورهایی که در آنها انتخابات برگزار میشود مدنظر قرار دهیم تا به فرق فاحش در شکل، نحوه و باور برگزار کنندگان در انتخابات پی ببریم. از عقب افتاده ترین کشورهای جهان گرفته تا پیشرفته ترین کشورهای سرمایه داری انتخابات برگزار میشود.
وجوه مشترک:
الف: انتخابات وسیله ای است که قشری از جامعه نمایندگان خود را برای حکومت کردن بر جامعه تعیین می کنند.
ب: این امر پروسه تبلیغاتی وسیع را با خود همراه داشته و سعی در جلب نظر اکثریت اقشار جامعه را دارد.
حال این اعمال اراده بسته به درجه رشد اجتماعی ـ سیاسی و اقتصادی، گاه در اعماق جامعه و گاه در سطح صورت میگیرد.
افراد یک جامعه امتی واحد نبوده و به پیروی از خواستگاه و یا بهتر به جایگاه اجتماعی خویش، خواستهای متفاوت، مشترک و گاه متضادی با هم دارند. جامعه ای را میتوان نسبتا دکراتیک نامید که در آن این خواستهای گوناگون و گاه متضاد با اصطکاک با یکدیگر و بده و بستان به یک توافق نسبی زمانی رسیده اند. تجلی عملی این توافق را میتوان در حکومت یک حزب و یا معمولا چند حزب بصورت ائتلاف مشاهده کرد.
در جوامعی همانند ایران که نهادها و سازمانهای اجتماعی اقشار مردم نقشی در تعیین و یا چگونگی پیشبرد مشی سیاسی جامعه ندارند و به سخنی دیگر، سندیکاها و نهادهای مدنی حضور عینی و واقعی در زندگی روزمره مردم ندارند، انتخابات در سطح صورت میگیرد.
یعنی در مواقع انتخابات کاندیداها بیشتر با تکیه بر احساسات و وعده های بی پشتوانه، با ایجاد فضایی پر جنب و جوش، پر سرو صدا اما زودگذر، سعی در جلب آرای مردم می نمایند.
با تمام شدن انتخابات، افراد جابجا میشوند اما اوضاع کماکان به حالت سابق مانده و تغییری جدی و کیفی روی نمی دهد. در واقع امر انتظار تغییرات کیفی و ساختاری رویایی بیش نیست، چرا که ساختار اقتصادی ـ اجتماعی و سیاسی مانعی جدی در سر راه تغییر و تحول بوده و توان تحمل فشار ناشی از تغییر ساختاری و کیفی را ندارد. بقول آقای اعلمی نماینده پیشین مجلس و کاندیدای امروز ریاست جمهوری در ارومیه "متاسفانه در حال حاضر کلکسیون 200 نفره ای به مدت سی سال است که قدرت را به همدیگر پاس میدهند و این ملت 70 میلیونی را به گروگان گرفته اند".
با همه این تفاسیرما ترکمن ها با جمعیتی بالغ بر دو میلیون نفر چه باید بکنیم؟! گرچه شرکت و یا عدم شرکت ما در انتخابات ریاست جمهوری، که در سطح کشوری برگزار میشود تاثیر تعیین کننده ای در نتیجه نهایی آن ندارد، اما برگزارکنندگان براحتی از این همه رأی چشم پوشی نمی کنند.
نظری به چند نمونه از گفتارها و وعیدهای کاندیداهای ریاست جمهوری حاکی از آن است که آنها تلاش می کنند رأی ترکمن ها را بسوی خود جلب نمایند.
میرحسین موسوی: "هر زبانی ظرفیتهایی دارد که جزو سرمایه های ملی ما محسوب میشود و متعلق به همه ایران است و نمی توانیم این مسئله رابه موزه ها بفرستیم."
آقای کروبی هم از حقوق ملل و اقوام ایرانی صحبت می کند و حتی آقای احمدی نژاد در سخنان انتخاباتی از یکایک ملل و اقوام ایرانی نام برده و آنها را اعضای برابر حقوق جامعه ایران میداند.
قول وقرارهای انتخاباتی نشاندهنده این است که مسئله ملی در ایران مشکلی جدی بوده و نمی توان بی تفاوت از کنار آن گذشت. پرداخت مسئولان فعلی و بالقوه بدان شکست تابوی مسئله ملیتها را که کماکان با برچسب جدایی طلبی و تجزیه ایران مترادف گرفته میشود، نشان می دهد.
فضای ناشی از برگزاری انتخابات، خارج از اراده برگزار کنندگان آن، خواستهای نهفته اقشار مختلف جامعه را به سطح می آورد.
گرچه ما ترکمن ها با شرکت در انتخابات و یا پشتیبانی از کاندیدای مشخصی نباید بر این باور باشیم که خواستهای ملی ما جامه عمل بپوشد، اما برخورد آگاهانه و حساب شده با مقوله انتخابات در عادی شدن خواستهای ملی، مثل تدریس بزبان مادری و یا ایجاد و گسترش کانونهای فرهنگی و ادبی نقشی بسزا خواهد داشت.
یکزبانی و یکدلی همه ترکمن ها، حضور فعال و به میدان آمدن آنها به عنوان یک ملت، تدوین مفادنامه ای خواستهای ملی از جمله انتخاب و یا انتصاب مقامات کلیدی از میان ترکمن ها، اختصاص بودجه ساختاری وتأسیس آموزشگاه های عالی و تخصصی، انتشار مطبوعات بزبان ترکمنی، ایجاد و گسترش شبکه های رادیویی و تلویزیونی به زبا ترکمنی و ... و تکیه بر اجرای این خواستها از کاندیدای مورد نظر شاید تنها راه تأثیر کمی بر پروسه انتخابات و رسیدن به بعضی خواستهای ملی باشد.