نوشته زیر جهت آشنایی بیشتر با کشور ترکمنستان به مناسبت 18 مین سالگرد استقلال این جمهوری تهیه شده است.

مساحت کشور ترکمنستان 488100 کیلومترمربع بوده و جمعیتی بالغ بر هشت و نیم میلیون نفر در آن زندگی می کنند، که بعبارتی تراکم جمعیت در این کشور یازده نفر در هر کیلومتر مربع می باشد. پایتخت ترکمنستان شهر عشق آباد است که در آن 921503 نفر زندگی می کنند. این کشور در شرق با افغانستان، در جنوب با ایران، در شرق با ازبکستان، در شمال با قزاقستان هم مرز بوده و در غرب هم دریای خزر مرزهای طبیعی برای آن ایجاد کرده است. بیش از 80% مساحت این کشور را زمینهای صحرایی و کویری بخود اختصاص داده اند. از این رو تابستانهای گرم و زمستانهای سرد از ویژگیهای آب و هوایی این کشور می باشد. بلندترین کانال آبی دنیا بطول 1100 کیلومتر، از شرق آمودریا شروع شده و در مسیر خود که از میان پایتخت این کشور می گذرد، منشاء آبیاری مزارع بوده و در نهایت به دریای خزر می ریزد.
بعد از فروپاشی نظام شوروی، ترکمنستان در 27 اکتبر 1991 میلادی اعلام استقلال کرد و نوع حکومتی جمهوری را برای خود انتخاب نمود. اولین قانون اساسی در سال 1992 میلادی پذیرفته شد. این کشور دارای دو مجلس است، یکی همان مجلس ملی می باشد که دارای 125 عضو بوده و اعضای آن انتخابی می باشند. دیگری مجلس مشورتی ملی است که 2507 عضوداشته و حالتی مشورتی دارد.
77% جمعیت ترکمنستان را ترکمنها تشکیل می دهند، 23 درصد باقیمانده عبارتند از روسها، ازبکها، قزاقها، تاتارها، آذربایجانیها، بلوچها، ارمنیها، اوکرایینیها و تاجیکها.
اوایل سال 1996 میلادی الفبای لاتین جایگزین الفبای کریل شد و زبان اداری زبان ترکمنی اعلام شد و بفرمان رئیس جمهوری از اوایل سال 2000 میلادی زبان ترکمنی تنها زبان اداری، نوشتاری و شفاهی در کشور اعلام گردید.
90% جمعیت این کشور مسلمان سنی حنفی می باشند. غیر از اسلام مذاهب دیگر مثل کلیسای ارتدکس ـ روس، یهودی، باپتیستها و بهایی ها هم پیروانی دارند.
ترکمستان از لحاظ اداری به پنج ایالت بزرگ آخال، بالکان، داش اوغوز، لباپ و ماری تقسیم میشود.
این کشور در عرصه سیاست خارجی خود را بیطرف اعلام نموده و در اکثر سازمانهای بین المللی ومنطقه ای که خصلت نظامی ندارند، عضویت دارد. در ترکمنستان مجازات اعدام بطور کل لغو شده است.
ترکمنستان صاحب منابع غنی نفت و گاز است. این کشور در سال 2007 میلادی 67,4 میلیارد مترمکعب گاز استخراج کرده و در ردیف 13 مین تولید کننده و 6مین صادر کننده این منبع طبیعی قرار گرفت. ذخایر نفت ترکمنستان بالغ بر 250 میلیارد تن و 4 تا 14 بیلیون مترمکعب گاز دارد.
کنسرنهای بزرگ نفتی جهان از جمله دراگون اویل (ایرلند ـ دوبی)، انی (ایتالیا)، مرسک اویل (دانمارک)، وینترشال(آلمان)، ONGC (هند) و پتروناس (مالزی) در زمینه استخراج و صنایع نفت و گاز با ترکمنستان همکاری دوجانبه دارند و در این زمینه سرمایه گذاری می کنند.
صارات نفت و گاز از طریق روسیه، قزاقستان، ایران و آذربایجان به بازارهای جهانی صورت میگیرد. هم اکنون از طریق لوله گاز روسیه 50 میلیارد مترمکعب گاز در سال صادر میشود. خط لوله دیگری که توسط چین در حال ساخت است ظرفیت انتقال 30 میلیارد مترمکعب گاز در سال را دارد.
صنایع عمده ترکمنستان بیشتر در بخشهای نفت و گاز، شیمی و نساجی می باشد. بنا به گفته مقامات در سال آینده مقدار یک میلیارد دلار در عرصه زیرساختاری و در حدود 3,8 میلیارد دلار در عرصه نفت و گاز سرمایه گذاری خواهد شد.
درآمد ناخالص ملی در سال 2008 میلادی 28,8 میلیارد دلار بوده که این مقدار رشد 10درصدی آنرا نشان میدهد. بدین ترتیب درآمد سرانه ترکمنستان 6100 دلار برآورد شده است. در ضمن شهروندان ترکمنستان آب، گاز و برق را بطور رایگان دریافت می کنند.

ر. الیاسیان